Geschiedenis van usability

Nieuwsbrief augustus 2009

Tot 1940 werden machines, voertuigen en vliegtuigen ontworpen zonder of met weinig aandacht voor de gebruiker. De mens moest zich noodgedwongen aanpassen, omdat geen rekening gehouden werd met veiligheid, comfort en eenvoud van bedienen, kortom: de usability. Doordat apparaten en machines steeds complexer werden en men ging realiseren dat er een grote economische winst te behalen was, kon deze situatie niet langer duren.

Belang van afbeeldingen ten opzichte van enkel en alleen teksten

De tweede wereldoorlog wordt beschouwd als een belangrijke stimulerende factor. Voor de tweede wereldoorlog bestonden opleidingsboeken voor piloten bijvoorbeeld enkel en alleen uit teksten. De vliegtuigen rolden in hoog tempo van de lopende band, het opleiden van piloten duurde echter vrij lang. Ook was het aantal (dodelijke) fouten dat piloten maakten aanzienlijk.

Usability onderzoek heeft er toe geleid dat alleen relevante informatie werd meegenomen. Om teksten te verhelderen werden afbeeldingen toegevoegd. Gevolg: piloten voltooiden twee tot drie keer sneller hun opleiding.

Dezelfde schakelaar, verschillende functie

In verschillende vliegtuigen werden dezelfde bedieningspanelen met identieke schakelaars gebruikt die echter verschillende functies hadden. Doordat het niet ongebruikelijk was dat piloten met verschillende vliegtuigtypes vlogen, maakten vele piloten dodelijke fouten door uit routine de verkeerde schakelaar te gebruiken.

Verwerken van informatie

Om het voor gevechtspiloten gemakkelijker te maken om de hoeveelheid informatie te verwerken, werd getracht beter inzicht te verkrijgen in de informatieselectie en –beheersing. Door contextuele taakanalyses en interviews met piloten kwam men tot de look and feel die de boordinstrumenten anno 2009 nog steeds grotendeels bezitten. Door aanpassingen te doen op basis van deze gebruikersinterviews waren de piloten beter in staat zich bezig te houden met hun feitelijke taak (het neerhalen van de vijand, het uitvoeren van bombardementen, etc.). Hun kans om missies levend te volbrengen werd dan ook een stuk groter.

Usability fouten

Het negeren van de usability heeft tot ook na de tweede wereldoorlog toch nog een hoop ongelukken veroorzaakt en geld gekost. In het midden van de jaren 80 werd de dure M1-Abrahams tank gebouwd zonder daarbij ergonomen te betrekken. Gevolgen: het zicht vanuit de tank was zo slecht dat tankbestuurders de grond voor de tank over een afstand van 8.5 meter niet konden zien. Het lawaai van de draaiende motor maakte het onmogelijk voor de bemanningsleden om met elkaar te communiceren. Computerschermen waren zo slecht ontworpen dat de bemanning niet zag wat ze deden. 93% van de tankbestuurders hadden medische verzorging nodig, onder andere voor nek- en rugklachten.

Ook het ongeluk met de kernreactor van Three Mile Island (1979) is ten dele te wijten aan een gebrek aan usability: de controle en waarschuwingsinstrumenten stonden te ver van elkaar, waardoor veel tijd verloren werd om van de ene ruimte naar de andere ruimte te lopen om instrumenten te bedienen die het probleem konden oplossen.

 

Bron

Inhoud: